Microplastics behoren momenteel tot de meest besproken onderwerpen op het gebied van milieubedreigingen. Dat is geen wonder: volgens het Finse Milieuinstituut maken microplastics ongeveer 10 % uit van de 250 000 ton plastic afval die in de oceanen van de wereld drijft. Microplastics hopen zich langzaam op in het milieu en kunnen via waterdieren in ons lichaam terechtkomen. Onderzoek heeft aangetoond dat bepaalde bestanddelen van plastic schadelijk zijn voor onze gezondheid. Met name de weekmakers in plastic producten, zoals ftalaten, zijn kankerverwekkend, oftewel stoffen die de vorming van kanker bevorderen.
Microplastics in watersystemen
Microplastics komen samen met stedelijk afvalwater en huishoudelijk afvalwater in watersystemen terecht. De microplastics in stedelijk afvalwater zijn voornamelijk afkomstig van het verkeer, cosmetica- en hygiëneproducten in huishoudelijk afvalwater en het wassen van kleding gemaakt van synthetische vezels. Volgens onderzoek uitgevoerd in de afvalwaterzuiveringsinstallatie Viikinmäki in Helsinki kan 99 % van de microplastics in afvalwater gelukkig tijdens het afvalwaterzuiveringsproces worden verwijderd. De microplastics die uit het afvalwater worden verwijderd, komen echter terecht in het zuiveringsslib, wat het gebruik van het zuiveringsslib als bijvoorbeeld meststof of bodemverbeteraar bemoeilijkt.
Microplastics in cosmetica
Microplastics worden in cosmetica gebruikt om schurende en reinigende bestanddelen toe te voegen aan tandpasta's, scheergel en scrubproducten. Vanuit milieuoogpunt is dit een kortzichtige, maar welbewuste keuze. Gelukkig wordt het gebruik van microplastics in cosmetica geleidelijk aan verboden, maar de uitvoering van deze beslissingen kost tijd op EU-niveau. In Finland zijn de beperkingen en verboden met betrekking tot het gebruik van microplastics vrijwillig. Sommige landen, zoals Groot-Brittannië, hebben het gebruik van microplastics vanaf begin 2018 verboden. Daarnaast hebben de Verenigde Staten, Canada, Nieuw-Zeeland, Ierland en Taiwan het gebruik van microplastics al verboden of zijn ze bezig met het verbieden ervan. Veel bedrijven die cosmetica produceren, volgen deze richtlijnen en zijn begonnen met het vervangen van de microplastics in hun producten door biologisch afbreekbare ingrediënten.
In gecertificeerde natuurlijke cosmetica worden geen microplastics gebruikt.
Biologische cosmetica, gecertificeerde natuurlijke cosmetica en cosmetica met het Finse Swan-keurmerk zijn veilige keuzes voor de consument, omdat er geen microplastics in de INCI-lijst staan vermeld. In de ingrediëntenlijst van andere cosmetica is echter minstens één van de vijf meest voorkomende soorten microplastics te vinden, namelijk carbomeer, polyethyleen, acrylaten/c10–30 alkylacrylaat crosspolymeer, nylon-12 en acrylaatcopolymeer.
Aangezien er meer dan 500 INCI-namen voor microplastics bestaan, raden we aan om de gratis CosmEthics-app te gebruiken om ze te herkennen. De app werkt als volgt: u scant de barcode van het product met uw telefoon, waarna de app informatie geeft over de ingrediënten in het product. Het is ook mogelijk om de instellingen in de app te personaliseren, zodat deze waarschuwingen geeft voor specifieke ingrediënten, zoals plastic.
In natuurlijke cosmetica worden de korrels van microplastics vervangen door natuurlijke ingrediënten zoals silicium, zaadschillen, fijngemalen koffie, zout of suiker. Korrelvrije natuurlijke exfolianten zijn de zuren die voorkomen in fruit, planten, bessen en kruiden, zoals AHA of alfahydroxyzuur en BHA of bèta-hydroxyzuur.
Schoonheidsverzorging zonder microplastics
De eenvoudigste manier om de strijd tegen microplastics in cosmetica aan te gaan, is door de scrub en tandpasta die plastic bevatten te vervangen door biologische cosmetica, gecertificeerde natuurlijke cosmetica of cosmetica met het Swan-keurmerk. U kunt ook uw eigen scrub maken door bijvoorbeeld citroensap, suiker en olijfolie of koffiedik en gezichtscrème te mengen.
Bronnen:
Microplastics vormen ook een risico voor de watersystemen in Finland / Persbericht van het Finse Milieu-instituut, 21 maart 2017
Is plastic schadelijk voor uw gezondheid? Komt plastic in de cellen van een mens terecht? Experts geven antwoord / Yle, Jenni Frilander, 15 maart 2018
Zweeds Agentschap voor Chemische Stoffen stelt nationaal verbod op microbeads in cosmetica voor / CosmeticsDesign-Europe, 26 januari 2016